Topstories

(advertentie)

Een wietplant die een random number generator aanstuurt, of planten die de naald van een leugendetector laten uitslaan. Het klinkt misschien als een bizar verzinsel na je derde joint, maar beide claims gaan al decennia rond. In deze nieuwe serie reality checken we dit soort extreme claims. Te beginnen met het Backster-effect en het PlantREG onderzoek: kunnen planten gedachten lezen?

Dat planten gedachten kunnen lezen duikt wellicht ook regelmatig op in jouw tijdlijn, doorgaans vergezeld door een dramatisch plaatje. In ‘CNNBS Reality Check’ leggen we wilde plantenclaims langs de lat van de wetenschap. We geven elke claim een duidelijk oordeel: onzin, deels waar of waar. We beginnen met twee claims over planten met telepatische vaardigheden.

Het Backster-effect: planten aan de leugendetector

In februari 1966 bevestigde Cleve Backster, een polygraafexpert die eerder voor de CIA werkte, de elektroden van een leugendetector aan het blad van een drakenboom. Toen hij zich voorstelde dat hij dat blad zou verbranden, sloeg de naald volgens hem uit. Het leek alsof de plant schrok van de pijnlijke gedachte.

Backster publiceerde zijn bevindingen in 1968 in een tijdschrift voor parapsychologie en noemde het ‘primary perception’. Later beweerde hij ook nog dat een plant reageerde, toen in een andere kamer pekelkreeftjes in kokend water vielen. Het verhaal kreeg veel media-aandacht, en dus kwamen er kritische onderzoekers.

Wat andere wetenschappers vonden

Onderzoekers probeerden het experiment te herhalen, dit keer met de nodige controles. In 1975 meldden Horowitz, Lewis en Gasteiger, die alle drie onder begeleiding van Backster hadden gewerkt, in het tijdschrift Science dat ze geen reactie van planten op gedachten of bedreigingen zagen. De uitslagen op de polygraaf kwamen volgens hen door statische elektriciteit, bewegingen in de ruimte en veranderingen in luchtvochtigheid.

Ook Kmetz, die tijdens zijn onderzoek met Backster overlegde, publiceerde in 1977 een eigen onderzoek. Later wees hij erop dat de artikelen over het Backster-effect, gebaseerd waren op waarnemingen bij slechts zeven planten. Een basis van zeven planten, zonder controles, is voor wetenschappers veel te dun. Veel bewijs voor Backsters ideeën bleef er dus niet over.

Backster vond zelf dat de herhalers zijn methode niet precies hadden gevolgd. Zijn eigen proeven herhaalde hij echter niet. Bioloog Arthur Galston merkte nuchter op dat planten wel degelijk elektrisch reageren op licht, stoffen en ziekte, maar niet op wat je toevallig denkt. Ook niet als je erover denkt om de  bladeren van de plant te verbranden, of als kreeftjes in de keuken levend gekookt worden.

Claim 2: PlantREG en de plant die een lamp aanstuurt

De tweede en iets nieuwere claim heet PlantREG. Het idee: een plant beïnvloedt een random number generator, een apparaatje dat willekeurige getallen maakt. In dit geval beïnvloedde de willekeurig gegenereerde getallen de richting van een lamp, en de claim is dat de plant de getallen zo verdraait, zodat de lamp vaker naar de plant schijnt.

In een fragment uit de documentaire Close Encounters of the 5th Kind vertelt Adam Curry of all people, over zo’n experiment, bij het PEAR-lab van Princeton University.

Die studie is alleen nooit gepubliceerd en een rapport hebben we nergens kunnen vinden. Een hobbyist bouwde het experiment na met een Raspberry Pi en vier groeilampen. Alleen in kleine steekproeven leek er iets te zien. Een tweede hobbyist deed meer dan twaalf proeven, onder meer van 48 uur, maar zonder consistent effect.

Het PEAR-lab: wat was dat eigenlijk?

Het PEAR-lab bestond echt, van 1979 tot februari 2007 en onderzocht vooral of mensen met alleen hun geest apparaten konden beïnvloeden. En zelfs bij mensen bleef het effect minuscuul: ongeveer één extra kop of munt per duizend worpen. Eén proefpersoon leverde bovendien ongeveer de helft van het totale effect, en dat is ook al behoorlijk dubieus.

Ook het herhalen van de resultaten lukte niet. Onderzoekers van de York University en twee Duitse organisaties slaagden er niet in, en ook PEAR zelf kreeg het niet meer voor elkaar. Een plant die lampen stuurt is dus een extra stap bovenop een effect dat zelf al zeer omstreden was.

Telepathie in je eigen kweektent?

Je hoeft dus niet bang te zijn dat je wietplant meeleest als je je high stress trainingsmethodes overdenkt. Wat je wietplant wél voelt, is wat er in de tent gebeurt: licht, water, voeding en temperatuur et cetera. Die signalen laat hij zien met zijn bladeren en algehele gezondheid. Kijk dus vooral naar de plant zelf, en niet naar een leugendetector, mocht je die hebben.

Leer die plantsignalen trouwens goed lezen, want daarmee communiceren planten zeker wél echt hoe het met ze gaat. In ons artikel over wat je wietplant in nood probeert te zeggen en de 6 tekens van een gelukkige wietplant lees je precies waar je op moet letten. Dat is betrouwbaarder dan een random number generator, en je hoeft er ook geen Raspberry Pi voor aan te sluiten.

Foto’s: Nano Banana Pro