Topstories

(advertentie)

De strijd van bestuurders en politici tegen de cannabis social clubs in Barcelona doet me soms denken aan de film Groundhog Day. Om de zoveel tijd speelt zich hetzelfde tafereel af: dreigende taal van de overheid, zorgwekkende verhalen in de pers, een paar clubs die dicht moeten en verder eigenlijk niks. Totdat het ritueel opnieuw begint…

Er valt weinig te lachen met deze Druïden

Maar deze keer lijkt de situatie ernstiger dan ooit. Het is nu niet de landelijke overheid of een politicus met profileringsdrang die de clubs aanvalt, maar de verantwoordelijke wethouder van de gemeente Barcelona, Albert Battle.

Op 4 augustus gaf Battle een persconferentie met politie hoofdcommissaris Pedro Velázquez over het Plan Druida, het Druïdenplan.

Bij het woord druïde denk ik aan de vriendelijke grijsaard uit Asterix & Obelix, die de toverdrank brouwde die de Galliërs onoverwinnelijk maakte. Maar het gemeentebestuur van Barcelona heeft duidelijk heel andere associaties.

Onderzoek gestart naar vrijwel alle cannabis clubs

Battle vertelde de pers dat het Plan Druida sinds half juni loopt en is bedoeld om de strijd tegen drugshandel en drugsgebruik in de openbare ruimte te intensiveren. Politieman Vélazquez benadrukte dat de strategie gericht is tegen de “trivialisering van drugsgebruik en zich zal concentreren op wijken met gespecialiseerde politieteams die het gebied kennen”.

Het duo liet weten dat er inmiddels onderzoeken zijn gestart naar “vrijwel alle” cannabis social clubs in de stad. Battle, die ook locoburgemeester is, zei dat cannabis clubs niet in de stad thuis horen: ‘We kampen met een overschot aan wettelijke waarborgen en dit is niet alleen een zaak van de politie of van ons. We blijven druk uitoefenen, want dit is een activiteit die geen plek zou moeten hebben in de stad.’

‘Zielloze criminalisering van cannabis community’

De Catalaanse federatie van cannabis social clubs, CatFAC, reageerde deze week met een persbericht op het plan. ‘CatFAC waarschuwt dat het ‘Plan Druida’ de cannabis community zielloos criminaliseert en de problemen die het zegt op te lossen alleen maar verergert.’

Battle’s opmerking over een “overschot aan wettelijke waarborgen” is CatFAC in het verkeerde keelgat geschoten. ‘Rechtsstatelijke garanties zijn geen obstakel voor de veiligheid, maar een essentieel fundament van elke democratische samenleving.’

Grondrechten liggen in Spanje gevoelig; tijdens de Franco dictatuur (1939-1975) werden die met voeten getreden.

Sluiten clubs werkt averechts op straat

CatFAC stelt voorstander te zijn van optreden tegen illegale drugshandel en “partijen die misbruik maken van de verenigingsvorm”:

‘Wij hebben commerciële, toeristische of criminele praktijken, die niks te maken hebben met het echte social club-model, altijd fel afgekeurd. Maar de aanpak van dit misbruik mag nooit verworden tot een blinde heksenjacht op álle verenigingen en hun leden.’

Het willekeurig sluiten van clubs stopt het cannabisgebruik niet, waarschuwt CatFAC. Wat er wel gebeurt is niet moeilijk te voorspellen: duizenden consumenten worden de illegale markt opgestuurd, de kans op gebruik van gevaarlijke en ongecontroleerde producten wordt groter en er is meer gebruik in de publieke ruimte.

Brandbrief voor wethouder Battle

Het echte probleem is het gebrek aan regulering; de clubs opereren al meer dan een kwart eeuw in een grijs gebied. In januari 2024 kreeg wethouder Battle een brandbrief die dringend vroeg om regulering van de clubs en beleid gebaseerd op wetenschappelijk bewijs.

Die brief was ondertekend door 179 vertegenwoordigers van organisaties en universiteiten uit 53 landen. Ook mijn handtekening staat er onder, namens het VOC. Hopelijk wordt de soep ook deze keer niet zo heet gegeten als die wordt opgediend. Spanje is immers het land van de gazpacho, oftewel koude soep.