Topstories

(advertentie)

De term “war on drugs” werd in 1971 geïntroduceerd door de Amerikaanse president Richard Nixon. Maar de strijd van autoriteiten tegen drugs duurt al veel langer. Voordat de politiek ging bepalen wat wij mochten eten, roken en drinken, deed de kerk dat al.

Alliantie religie en volksgezondheid

Neem Charles Brent, de eerste bisschop van de Filippijnen. Na de Amerikaanse overwinning in de Spaans-Amerikaanse oorlog in 1898, nemen de VS de macht in de Filippijnen over van de Spanjaarden. Gouverneur William Taft wil het Spaanse systeem voor legale opiumverkoop aan de vele Chinezen op de eilanden overnemen. Maar die legale opium is een doorn in het oog van “missionaris-bisschop” Charles Brent.

Brent weet door te dringen tot het onderzoekscomité dat in 1903 wordt aangesteld om de opiumkwestie te onderzoeken. ‘Zo werd er al heel vroeg in het Amerikaanse koloniale tijdperk een alliantie tussen religie en volksgezondheid gevormd op het gebied van drugsconsumptie in de Filippijnen’, aldus onderzoeker Eva Ward in een sterk artikel over deze periode.

Pauselijke bul tegen hekserij en magie

Dankzij Brent kiest de Amerikaanse overheid voor het opdoeken van het legale opiumsysteem. Vanaf 1908 geldt een volledig verbod op opiaten en cocaïne voor niet-medicinaal gebruik. Het blijkt een soort generale repetitie voor de invoering van het verbod op drugs voor recreatief gebruik in Amerika zelf, de Harrison Narcotics Tax Act, eind 1914.

In Europa bemoeit de kerk zich al eeuwen met de planten en paddenstoelen die mensen voor medicinale, spirituele of recreatieve doeleinden gebruiken. Een vroeg voorbeeld is de bul die paus Innocentius de 8e in 1484 uitvaardigt. Een bul is een officieel document.

Handboek voor foltermethoden

Titel van het werkje: Summis desiderantes affectibus, Latijn voor ‘Omdat wij ten zeerste verlangen’. Klinkt vriendelijk, maar dat is de inhoud allerminst. De paus geeft er zijn goedkeuring mee aan strenge maatregelen en straffen tegen mensen, vooral vrouwen, die van hekserij en magie worden verdacht.

De tekst gaat voornamelijk over de Duitse situatie, maar de invloed van de bul reikt veel verder. Het is de directe aanleiding voor de publicatie van de beruchte “Heksenhamer” (1486), een soort handboek voor de jacht op heksen, met allerlei foltermethoden. In heel Europa worden “heksen” vervolgd, gemarteld en vermoord, met de zegen van de kerk.

Keerpunt in westerse denken als opmaat voor war on drugs

De bul komt ook voor in het tweede deel van The Grand History of Cannabis, over Mexico, opnieuw met prachtige tekeningen van Mossy Giant. Auteur Stefan van Swieten schrijft dat het pauselijke document “een keerpunt markeerde in het westerse denken, waarbij de mensheid werd gescheiden van de natuurlijke wereld”:

“God werd niet langer gezien in de natuur, maar in de schrift en in rituelen, wat traditionele kennis van planten en spirituele praktijken deed afnemen. Deze ideologische verschuiving legde het fundament voor de controle van de kerk, en later de staat, over drugs en voor de uiteindelijke oorlog tegen drugs.”

Als CDA Tweede Kamerlid Tijs van den Brink (foto hierboven) of zijn christelijke collega’s Mirjam Bikker (ChristenUnie) en Diederik van Dijk (SGP) dus weer eens iets doms zeggen over drugs, dan weet je: niks nieuws onder de zon.