Topstories

(advertentie)

Hoewel ik veel weet van cannabis en ons gedoogbeleid, blijf ik leren en nieuwe dingen ontdekken. In een oud nummer van het legendarische magazine Aloha deed ik zo’n ontdekking: tot 15 januari 1972 zat er een gat in de Opiumwet, waarmee hasjrokers hun voordeel konden doen.

Actuele hasjprijzen op de Nederlandse radio

Aloha was een tweewekelijks underground tijdschrift voor jongeren dat tussen 1969 en 1974 verscheen. Net als in zijn voorganger Hitweek schreef de legendarische Koos Zwart over drugs in Aloha. In elk nummer had hij de vaste rubriek ‘Beursberichten’ met de prijzen van wiet en hasj die hij via informanten door het hele land verzamelde.

Later ging Koos zijn beursberichten voorlezen op de radio, bij het VARA-programma In de Rooie Haan. Achter de schermen adviseerde hij de Minister van Volksgezondheid in het kabinet Den Uyl (1973-1977) over drugs. Dat was namelijk zijn moeder, Irene Vorrink.

Samen met justitieminister Dries van Agt zorgde Vorrink voor de grote doorbraak; de wijziging van de Opiumwet in 1976, die de start van het gedoogbeleid betekende. Deze voorgeschiedenis is bekend, maar wat ik las in Aloha 19 (14-28 januari 1972) wist ik nog niet.

Niks tolerantie maar een gat in de wet

Onder de prijzentabel schrijft Koos dat minister van Volksgezondheid Louis Stuyt gebruik heeft gemaakt van zijn bevoegdheid om verdovende middelen aan te wijzen:

‘Stuyt heeft de hele Cannabisplant aangewezen als verdovend middel zoals bedoeld in de Opiumwet van 1928 (middelen als Opium, Morfine, Heroïne staan in deze Wet). Geen Lowlands Weed Company meer, geen vrijspraken meer omdat ’t hasj betrof die gemaakt zou zijn van de natte Cannabisplant, uit, afgelopen.

Het moet een moeizame zaak zijn voor bepaalde mensen om te ontdekken dat het niet zo was dat er in Nederland een tolerant klimaat heerste maar meer gewoon: een gat in de wet; het in bezit hebben van hasjiesj, waarvan door de Officier v Justitie niet onomstotelijk bewezen werd dat ’t gemaakt was van de gedroogde toppen der Cannabisplant WAS TOT OP 15 JANUARI 1972 NIET STRAFBAAR.

(Behalve dan een stelletje sukkels die eigener beweging bekenden dat het hasj, gemaakt van de enz. enz. was). Nu is het uit. Het rapport-Baan zal dus positief zijn. (volgende Aloha uitvoeriger informatie)’

‘Opiumwet lijkt nergens op’

Een zoektocht via archief-website Delpher bewijst dat alles wat Koos schrijft klopt. In 1971 vond in Rotterdam een geruchtmakende rechtszaak tegen vier verdachten van hasjsmokkel plaats. ‘Opiumwet lijkt nergens op’ kopte De Volkskrant op 23 oktober 1971 boven een stuk over de zaak. Het artikel begint zo:

‘Alle in Nederland lopende zaken voor rechtbanken en politierechters over bezit en handel in hasjiesj zijn op losse schroeven komen te staan, nu vrijdag de Rotterdamse rechtbank vier verdachten in een grote hasjiesj-smokkelzaak (ruim 270 kilo) heeft moeten vrijspreken, omdat de opiumwet op het punt van de bereidingsmethoden van hasjiesj niet blijkt te deugen. Aansluitend aan de uitspraak eiste de rechtbank dat binnen een maand de opiumwet op dit punt gewijzigd zal zijn.’

Verschil tussen wiet en hasj is zo duidelijk niet

In een analyse in dezelfde krant legt juridisch medewerker Mr. Verkade uit:

‘De clou zit in het uit 1928 daterende artikel 1 van de Opiumwet, dat hennep – waarvan hasjiesj een afgeleid produkt is – als volgt omschrijft: de gedroogde toppen, of delen daarvan, van de bloeiende of vruchtdragende planten van de Cannabis sativa L., waaraan de hars nog niet is onttrokken, onverschillig welke hun benaming in de handel ook zij”. Nu zijn er voor hasjiesj – dit in tegenstelling tot marihuana – sinds 1928, maar misschien ook al wel daarvóór, vele andere bereidingswijzen ontwikkeld. Zo kan ook later hars worden toegevoegd.’

En je kon dus claimen dat de hasj die jij aan het roken was, niet van gedroogd plantmateriaal was gemaakt, maar van natte wietplanten. Laat justitie maar bewijzen dat het niet zo is. Dit gat in de wet werd in januari 1972 gedicht.

Waar blijft die Koos Zwart strain?

Een paar weken later verscheen het rapport-Baan, dat Koos noemde in Aloha. Dit rapport en het veel radicalere adviesrapport van de Commissie Hulsman uit 1971 legden een wetenschappelijk fundament onder de baanbrekende wijziging van de Opiumwet in 1976.

Koos’ naam leeft sinds zijn dood in 2014 voort in de Koos Zwart Award die coffeeshopbond PCN elk jaar uitreikt. Maar wanneer wordt er eindelijk een wietsoort naar hem vernoemd?