Topstories

(advertentie)

Veel mensen roken wiet op de automatische piloot om even te relaxen. Maar er zijn misschien nog wel meer mensen die afhaken omdat THC ze angstig of paranoïde maakt. En dat is zonde vind expert Ryan Sprague, want je kunt juist van dat ongemakkelijke gevoel heel veel leren over jezelf. Sterker nog: die anxiety is precies waar de échte waarde van cannabis zit, als je eenmaal weet hoe je ermee om moet gaan.

In het Westen is cannabis voor de meesten gewoon een genotsmiddel om van te genieten. In het Oosten en tijdens het grootste deel van de eeuwenlange relatie tussen mens en wietplant, is en was cannabis vooral een plantmedicijn. Een leraar die je tot in de diepste kern kent, en waarvan je dus ook veel kunt leren over jezelf.

De belangrijkste lessen zitten juist verborgen in dat ongemakkelijke gevoel dat je soms van THC kunt krijgen, stelt Ryan Sprague. Hij is cannabisexpert, meesterkweker en oprichter van Highly Optimized, een organisatie die mensen leert hoe ze cannabis kunnen inzetten voor mentale groei, zelfkennis en heling.

Sprague werkte jaren in de cannabisindustrie, hielp zijn vader door een terminale ziekte met behulp van cannabis, en ontwikkelde vervolgens een complete filosofie rondom bewust en ritueel gebruik. Zijn boodschap is radicaal anders dan wat de meeste mensen over wiet denken te weten: cannabis is geen middel om je goed te voelen, maar een spiegel die laat zien wat er van binnen bij je speelt.

Waarom maakt wiet soms paranoïde of angstig?

Het is een van de meest gestelde vragen onder cannabisgebruikers: waarom word ik paranoïde van wiet, terwijl anderen heerlijk relaxed worden? Het antwoord zit deels in de hersenen, en deels in jezelf.

THC (tetrahydrocannabinol) is de belangrijkste psychoactieve stof in cannabis. Het bindt zich onder andere aan receptoren in de amygdala – het hersengebied dat betrokken is bij het verwerken van angst en bedreiging. Door cannabisconsumptie kan dit gebied te veel geprikkeld worden, waardoor alledaagse situaties ineens beangstigend of verdacht aanvoelen.

Je hersenen kennen soms meer betekenis toe aan willekeurige prikkels dan ze eigenlijk hebben. Een fenomeen dat onderzoekers  abnormale salience noemen. Die blik die iemand je toewierp? Die was vast negatief bedoeld. Dat geluid buiten? Verdacht. Misschien ken je het gevoel.

Daar komt bij dat cannabis een versterker is van wat er al aanwezig is. Ben je ontspannen en in een fijne setting? Dan wordt dat versterkt. Ben je gespannen, onzeker of zit er iets dwars? Dan wordt dat óók versterkt door de THC – en dat kan dan leiden tot angst of paranoia door wiet.

Dat is in essentie de boodschap van Sprague. Hij ziet paranoia dus niet als een bijwerking die je moet vermijden, maar als informatie en sleutel tot meer zelfkennis. Cannabis geeft je geen angst: het laat zien welke angsten je al hebt. En dat, zegt hij, is precies waar de geneeskrachtige werking van wiet begint.

Cannabis als spiegel: de filosofie van bewust gebruik

De meeste mensen gebruiken wiet als middel om een bepaald effect te bereiken: ontspanning, creativiteit, slaap, of gewoon even niet nadenken. Sprague noemt dat cannabis als middel voor een doel. En dat werkt tot op zekere hoogte. Maar de echte waarde van cannabis, zo stelt hij, zit niet in het effect zelf, maar in wat de plant je laat zien tijdens de ervaring.

Cannabis is een spiegel, stelt Sprague. “Wat je ervaart als je het gebruikt, is niet iets wat de plant je geeft. Het is wat er al in je zit.” Paranoia door wiet is dus geen toeval en ook geen pech. Het is de plant die je confronteert met wat er in de weg staat van ontspanning, geluk of groei. Dat is ongemakkelijk, maar ook enorm waardevol als je weet hoe je ermee om moet gaan.

Dit is ook waarom Sprague onderscheid maakt tussen bewust en onbewust gebruik. Dagelijks wiet roken om je goed te voelen werkt een tijdje – als je het op die manier gebruikt. Maar uiteindelijk gebruik je de cannabis dan om gevoelens te dempen, in plaats van ze te verwerken. De plant wordt zo een vluchtroute in plaats van een leraar. En juist dat patroon, van wiet als troost of vluchtroute, leidt op de lange termijn tot afhankelijkheid en stagnatie.

Handleiding: zo gebruik je cannabis bewust en ritueel

Ritueel gebruik van cannabis betekent niet dat je kaarsen moet aansteken of mantra’s moet chanten (al mag dat natuurlijk wel). Het betekent dat je bewust te werk gaat met een specifieke intentie, in plaats van op de automatische piloot. Hieronder lees je de belangrijkste stappen voor ritueel wiet roken, en de beste tips om jezelf beter te leren kennen met wiet.

1. Stel een intentie in vóór gebruik

Dit is het meest onderschatte onderdeel van bewust cannabisgebruik, en meteen ook het krachtigste. Voordat je een joint opsteekt of een trekje neemt, stop je even. Stel je jezelf deze vraag: wat wil ik uit deze ervaring halen?

Sprague gebruikt hiervoor de metafoor van de salsa dans: “cannabis is de vrouwelijke energie die zich wil uitdrukken, maar daarvoor heeft ze richting nodig”. Die richting geef jij met je intentie. En als je dat niet doet, danst niemand. Jouw intentie geeft de ervaring een doel. Dat hoeft niet groots te zijn. “Ik wil ontspannen” is ook een intentie. “Ik wil begrijpen waarom ik me de laatste tijd zo gestrest voel”, ook. Zelfs “ik ben benieuwd wat er naar boven komt” is een intentie.

Ryans persoonlijke mantra voorafgaand aan een joint, is: Show me, help me, teach me. Drie woorden die een volledig open houding uitdrukken.

2. Zorg voor de juiste set & setting

De set (jouw gemoedstoestand of mindset) en setting (jouw omgeving) bepalen voor een groot deel hoe een cannabiservaring verloopt. Dit klinkt logisch, maar de praktijk is dat de meeste mensen hier helemaal niet bij stilstaan.

Ben je gespannen, heb je pijn, ben je overprikkeld of heb je de hele dag stressgedachten gehad? Dan is de kans groot dat cannabis ook dát versterkt. Dat is op zichzelf niet erg – als je er klaar voor bent om te kijken wat er aan de hand is. Maar als je gewoon even wilt ontspannen en de omstandigheden zijn niet gunstig, is het verstandig om even te wachten voor je een joint opsteekt.

Festivals, luide omgevingen en grote groepen vreemden zijn risicovol voor mensen die gevoelig zijn voor angst of paranoia door wiet. Niet omdat het niet kan, maar omdat je zoveel prikkels binnenkrijgt, dat je geen idee meer hebt wat je eigenlijk voelt – en de cannabis vergroot dat dan allemaal.

3. Doseer bewust en met beleid

Minder is meer – en dat geldt bij ritueel gebruik des te sterker. Je hoeft niet zo high mogelijk te worden om de medicinale of introspectieve waarde van cannabis te ervaren. Sprague zoekt altijd het punt dat net iets voorbij de normale bewustzijnstoestand ligt: genoeg om te zien wat er net buiten het bereik van je alledaagse blik zit, niet zoveel dat je de controle volledig verliest.

Praktische richtlijnen voor dosering:

• Begin klein. Neem één trekje, wacht tien minuten, beoordeel dan pas of je meer wilt.
• Houd de rook even in je mond voordat je inhaleert. Zo koel je de rook en voorkom je overmatig hoesten.
• Vermijd bongs voor ceremonieel gebruik: de dosering is te hoog en het is slecht voor je longen.
• Een vaporizer/verdamper geeft veel meer controle over temperatuur en dosering dan roken.

4. Kijk uit met edibles als wiet je angstig maakt ⚠️

Als er één ding is waarvoor vaak gewaarschuwd wordt maar velen toch de mist mee in gaan, zijn het edibles. En dat is logisch ook: wanneer je cannabis eet in plaats van rookt, wordt THC in de lever omgezet naar 11-hydroxy-THC. Die stof is ruwweg tien keer zo sterk als gewone THC, en werkt bovendien veel langer door.

De valkuil is dat mensen die normaal gesproken zonder problemen wiet roken, denken dat een flinke dosis eetbare cannabis ook wel meevalt. Dat is een vergissing die tot urenlange, overweldigende ervaringen kan leiden. Precies het soort situaties dat mensen voor altijd van cannabis afschrikt.

5. Ga naar binnen, niet naar buiten

Dit is de kern van ritueel cannabisgebruik. Zodra de THC werkt, is de neiging voor veel mensen om afleiding te zoeken: muziek, series, gezelschap, je telefoon. Dat is prima als je gewoon wilt genieten. Maar als je cannabis als plantmedicijn wilt gebruiken, werkt het precies andersom: dan ga je juist naar binnen met je aandacht.

Dat betekent: rustig zitten of liggen, ogen dicht, en jezelf afvragen wat er is. Wat voel je? Welke gedachten komen op? Welke lichamelijke sensaties merk je? Sprague gebruikt hiervoor geregeld een schriftje: hij schrijft op wat er binnenkomt, zonder te oordelen. Ontspannen muziek kan helpen, instrumentaal, rustig en zonder tekst.

Cannabis heeft volgens Sprague de bijzondere eigenschap om zelfs de meest alledaagse dingen door te lichten. Hij beschrijft een moment waarop hij de was ging vouwen onder invloed van cannabis. En ineens besefte dat het vouwen van zijn was een daad van zelfliefde was; hij zorgde voor zichzelf en zijn omgeving, voor zijn dag van morgen. Dat soort inzichten zijn geen bijverschijnselen. Dat ís de geneeskracht van wiet.

Wat te doen bij angst of paranoia?

Zelfs met de beste voorbereiding kan een cannabiservaring moeilijk worden. De volgende stappen helpen je terug naar de kern als de angst of paranoia door wiet toch toeslaat.

1. Kom terug naar de adem

De adem is altijd je eerste anker. Merk je dat je angstig wordt, check dan eerst hoe je ademhaalt: oppervlakkig, snel, hoog in de borst? Dat versterkt angst. Breng de adem omlaag naar je buik met box breathing: inademen op vier tellen, vasthouden op vier tellen, uitademen op vier tellen, vasthouden op vier tellen. Herhaal dit een minuut of twee.

2. Gebruik een mantra

Angst onder invloed van cannabis voelt vaak als een noodgeval dat nú opgelost moet worden. Een simpele zin kan dat gevoel doorbreken: ‘Ik heb een medicijn genomen, en het medicijn werkt zoals het moet werken.’ Dit herinnert je eraan dat de ervaring tijdelijk is, dat je er bewust voor hebt gekozen, en dat wat je voelt niet gevaarlijk is, maar alleen wat ongemakkelijk.

3. Voel de sensatie zonder het verhaal

Angst is voor een groot deel een verhaal dat je vertelt over een lichamelijke sensatie. Je hart klopt sneller → ‘er is iets mis’ → het klopt nóg sneller. Probeer het verhaal los te laten, en je alleen te richten op de sensatie zelf: waar zit het precies? Hoe voelt het aan? Hoe groot is het? Zodra je de sensatie objectief bekijkt zonder het label ‘angst’ of ‘paranoia’ eraan te hangen, verliest het vaak aan kracht.

4. Beweeg je lichaam

Soms bouwt energie zich op in het lichaam en heeft het een uitweg nodig. Dansen, springen, een korte sprint – het klinkt als het laatste wat je wilt doen als je paranoïde bent van wiet, maar het werkt. Sprague heeft nog nooit meegemaakt dat iemand in een moeilijke ervaring zat en begon te zweten, en het daarna nóg moeilijk had. Het moment dat je begint te zweten, is het moment dat de ervaring kantelt.

5. Verander je omgeving

Een andere ruimte, frisse lucht, een rustige plek – soms is dat genoeg om de cyclus te doorbreken. Vermijd overprikkeling: dim het licht, zet geluid zachter, ga even alleen zitten.

Integratie: de stap die de meeste mensen overslaan

Een cannabiservaring – zeker een bewuste, introspectieve ervaring – levert vaak belangrijke inzichten op. Maar inzichten op zichzelf veranderen niets. Wat telt, is wat je ermee doet als de cannabis weer is uitgewerkt.

Zelf werkt Sprague met een eenvoudig ritme van consumptie: cannabis gebruikt hij maximaal twee keer per week, en de rest van de week gebruikt hij om de ervaringen te integreren. Om na te denken over wat er naar boven is gekomen, en naar aanleiding daarvan concrete stappen te nemen. Terence McKenna verwoordde het mooi: “Get the message, and hang up the phone.” Je hoeft niet continu high te zijn om de les te leren. Als je de les maar leeft!

Je ervaringen opschrijven helpt enorm bij integratie. Schrijf na een sessie op wat je hebt gevoeld, gezien of begrepen. Niet als literair werk, gewoon als notities. En kijk een dag of drie later wat je ermee doet.

Tot slot: spreek de plant aan

Dit klinkt misschien zweverig, maar Sprague raadt het serieus aan. Ook aan mensen die hun cannabis niet zelf kweken en niet weten hoe of door wie het geteeld is. Neem de cannabis even in je hand voordat je begint, en spreek hardop of in gedachten uit dat je de plant respecteert en dat je wilt verbinden, niet alleen gebruiken. Dat je openstaat voor wat ze je wil laten zien.

Of je dat letterlijk gelooft of niet: de handeling dwingt je om even te stoppen, te vertragen en bewust te beginnen. En dat is uiteindelijk precies het verschil tussen gewoon een jointje roken en cannabis als plantmedicijn gebruiken. 🌱

Foto’s: Shutterstock