(advertentie)
(advertentie)
(advertentie)

Een LED kweeklamp kopen op wattage alleen is gokken. Wat je écht wil weten is de PPF en PPFD waarden: hoeveel bruikbaar licht je planten daadwerkelijk krijgen. Met deze richtlijnen per groeifase, plus enkele simpele rekensommetjes, weet je precies hoeveel licht jouw kweektent nodig heeft. Én hoeveel oogst je daarvoor mag verwachten.

Fabrikanten strooien met wattages, maar dat zegt weinig over hoeveel bruikbaar licht (PAR) jouw wietplanten daadwerkelijk ontvangen. Twee begrippen zijn daarvoor cruciaal: PPF en PPFD. Hieronder leggen we uit wat ze betekenen, en duiken we direct de cijfers in.

Hoeveel PPFD heeft je wietplant nodig, en hoeveel PPF moet je lamp dus leveren? Wil je nog dieper de techniek in, inclusief lux, kelvin en CRI? Lees dan ook onze uitleg over PAR, PPF, PPFD en meer.

🌱 Wat betekenen PAR, PPF en PPFD? PAR (Photosynthetically Active Radiation) is het deel van het licht dat planten kunnen gebruiken om te groeien. PPF (Photosynthetic Photon Flux) is de totale hoeveelheid van dat bruikbare licht die je lamp per seconde uitstraalt, gemeten in µmol/s. PPFD (Photosynthetic Photon Flux Density) is hoeveel van dat licht daadwerkelijk op één vierkante meter kweekoppervlak landt, gemeten in µmol/m²/s – en dát is het getal dat jouw plant echt voelt.

PPFD staat voor Photosynthetic Photon Flux Density: de hoeveelheid bruikbaar licht op een vierkante meter kweekoppervlak, per seconde.

Foto: Shutterstock

LED kweeklamp kopen: hoeveel PPFD heb je nodig?

Als je een LED kweeklamp gaat kopen wil je natuurlijk dat die je wietplanten in alle stadia van voldoende licht kan voorzien. Jonge zaailingen en stekken hebben daarvan nog niet veel nodig: 100 tot 300 µmol/m²/s (PPFD) is voldoende. Meer riskeert lichtstress in deze fase.

In de vegetatieve fase aka de groeifase – meestal op een 18/6-lichtschema – groeit je plant het best bij 400 tot 600 µmol/m²/s. En zodra je omschakelt naar bloei mag de PPFD flink omhoog.

Bij normale CO2-niveaus in de lucht (zo’n 400-800 ppm binnenshuis) is het fotosynthese-rendement rond de 600 tot 800 µmol/m²/s al verzadigd; hogere waardes leveren dan weinig extra op. Het optimum voor de bloeifase ligt daarom gemiddeld rond 700 µmol/m²/s, met een gezonde minimale en maximale marge van 500 tot 1000. Ga je zonder CO2-toevoeging boven de 1000 µmol/m²/s, dan loop je het risico op fotoinhibitie: de plant kan het licht niet meer verwerken en de groei stagneert juist.

Voer je wel extra CO2 toe, dan verschuift de bovengrens van 1000 µmol/m²/s flink omhoog: de plant kan dan tot 1500 µmol/m²/s verwerken, zonder schade. Voor de gemiddelde thuiskweker zonder CO2-supplementatie is 700 µmol/m²/s dan ook een uitstekende vuistregel om op te richten.

🔆 Vuistregel: PPFD × oppervlak = PPF PPFD is de lichtintensiteit op één punt (µmol/m²/s), PPF is de totale hoeveelheid bruikbaar licht die je lamp over je hele kweekoppervlak verspreidt (µmol/s). Vermenigvuldig je gewenste PPFD met je kweekoppervlak in vierkante meters als je een LED kweeklamp koopt, en je weet precies hoeveel Usable PPF (het deel van het PPF dat daadwerkelijk op je kweekoppervlak landt, in plaats van tegen de tentwanden) je lamp moet leveren.

Full Spectrum Quantum Sensor

Een Full Spectrum Quantum Sensor meet de PPFD waarde in een kweekruimte.

Foto: Shutterstock

Hoeveel PPF heeft je kweektent nodig?

Als je een LED kweeklamp gaat kopen wil je natuurlijk het maximale aan licht voor je planten voorschotelen. Daarvoor moet je weten hoeveel je kweektent nodig heeft, en wat je er maximaal in kunt hebben. Met een streefwaarde van 700 µmol/m²/s en een maximum van 1000 µmol/m²/s, reken je snel uit hoeveel Usable (bruikbaar) PPF jouw tent nodig heeft.

Voor een kweekkast van 60 bij 60 centimeter (0,36 m²) is dat ongeveer 250 µmol, voor 80 bij 80 centimeter (0,64 m²) rond de 450 µmol. Bij 100 bij 100 centimeter (1 m²) kom je op ongeveer 700 µmol, en bij 120 bij 120 centimeter (1,44 m²) op zo’n 1000 µmol bruikbaar PPF.

💡 PPF-vuistregel per kweekoppervlak (bij 700 µmol/m² als doel)
60×60 cm: ± 250 µmol Usable PPF
80×80 cm: ± 450 µmol Usable PPF
100×100 cm: ± 700 µmol Usable PPF
120×120 cm: ± 1000 µmol Usable PPF

LED kweeklamp kopen? Fabrikanten overdrijven vaak

Kijk echter niet blindelings naar de PPF-waarde op de doos van een LED kweeklamp. Onafhankelijke labtests laten zien dat de ‘Calculated PPF’ (een theoretische schatting die fabrikanten berekenen op basis van de losse LED-chips, zonder rekening te houden met verlies door warmte en behuizing) die fabrikanten adverteren gemiddeld 18 tot 20 procent hoger uitvalt dan de werkelijk gemeten totale PPF-waarde (het licht dat een onafhankelijk lab met meetapparatuur vaststelt). En die ligt vervolgens weer boven de bruikbare PPF: het licht dat écht op je kweekoppervlak terechtkomt. Vraag daarom altijd naar de ‘Usable PPF’ of een PPFD-kaart, niet naar het kale PPF-getal op de verpakking.

Weet je de PPE-waarde (Photosynthetic Photon Efficacy): hoeveel µmol bruikbaar licht een lamp per joule stroom levert, uitgedrukt in µmol/J) van je lamp, zoals gebruikt bij de Watts-regel hieronder? Vermenigvuldig die dan met het wattage voor een ruwe schatting van de totale PPF. Reken vervolgens met zo’n 80 procent daarvan als bruikbaar PPF, en je hebt een aardige inschatting zonder dat de fabrikant een PPFD-kaart hoeft te leveren.

De PPFD kaart van de SANlight Q4W LED kweeklamp.

Wil je een LED kweeklamp kopen maar levert een fabrikant geen PPFD-kaart, en weet je de PPE-waarde ook niet? Dan is de Watts per vierkante meter regel nog steeds een prima tweede houvast, mits je rekening houdt met de efficiëntie van je LED.

Wat betekent de PPF-waarde voor je opbrengst?

Grofweg geldt: elke µmol aan bruikbaar PPF licht, levert tussen de 0,55 en 0,75 gram droge wiet op, uitgaande van goede verdere omstandigheden in je kweektent. Hydrokwekers en kokos-kwekers komen vaak iets hoger uit; rond de 0,65 en 0,85 gram per µmol.

De oude vuistregel van 1 gram per watt HPS (High Pressure Sodium, ofwel de klassieke natriumlamp) is met de efficiëntste moderne LED’s dan ook allang achterhaald. Reken je bruikbare PPF dus om naar een realistische oogstverwachting, in plaats van te vertrouwen op het wattage.

Kies je lamp op bruikbaar licht, niet op Watt

Twijfel je nog steeds tussen LED, HPS of CFL (Compact Fluorescent Lamp, ofwel de spaarlamp)? In ons overzicht van kweeklamp-types lees je de voor- en nadelen van elke technologie. Reken altijd terug naar PPF en PPFD voor jouw kweekoppervlak als je een kweeklamp gaat kopen. Dan koop je nooit meer een lamp die op de doos indrukwekkend klinkt, maar in de tent gewoon te weinig bruikbaar licht levert.