Topstories

(advertentie)

Voor veel Belgen hoort bij een trip naar Nederland een bezoek aan de coffeeshop. Maar niet overal ben je als buitenlander welkom om wiet of hasj te kopen. Het I-criterium, oftewel het ingezetenencriterium, verbiedt in een handvol gemeenten de verkoop aan niet-ingezetenen. Waar zijn Belgen welkom in de coffeeshop? We zochten het opnieuw voor je uit in deze november-2026-update. 🇧🇪

“Waar coffeeshop Belgen” wordt nog dagelijks gegoogeld door onze zuiderburen, die op zoek zijn naar een Nederlandse coffeeshop waar ze terecht kunnen. Bovendien gebeurde er het afgelopen jaar weer genoeg in ‘coffeeshopland’: Amsterdam kreeg bijna een toeristenverbod, en de Tweede Kamer stemde zelfs over een lándelijk I-criterium. Tijd voor een update dus.

De wietpas: Opstelten’s mislukte prestigeproject

Om te begrijpen waarom sommige gemeenten Belgen nog steeds weren uit coffeeshops, moeten we terug naar 2009. In dat jaar presenteerden acht Limburgse coffeeshopgemeenten het plan ‘Limburg trekt z’n grens’. Eén van de veertien maatregelen daarin: toegang tot een coffeeshop alleen voor ingezetenen van Nederland.

Het idee kreeg landelijke steun toen in oktober 2010 het eerste kabinet van Mark Rutte aantrad, met VVD’er Ivo Opstelten als minister van Veiligheid en Justitie. Opstelten ontpopte zich als de grootste vijand van de cannabiswereld sinds de invoering van het gedoogbeleid in 1976.

Geïnspireerd door de Limburgse aanpak kwam Opstelten met een plan voor een landelijke wietpas. Hiervoor verzon hij twee nieuwe gedoogcriteria: het ingezetenencriterium (I-criterium) en het besloten clubcriterium (B-criterium). Dat laatste betekende dat coffeeshops besloten clubs werden, waar je je als lid moest registreren. Dat was de beruchte wietpas.

1 mei 2012: rampzalige invoering in het zuiden

Op 1 mei 2012 werden beide criteria van kracht in de drie zuidelijke provincies: Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. De bedoeling was dat ze vanaf 1 januari 2013 in heel Nederland zouden gelden. “We beginnen ten zuiden van de grote rivieren, en dan rukken we op ten noorden van de rivieren,” verklaarde Opstelten in 2012 tegen NU.nl.

De invoering werd echter een grote ramp. De coffeeshops in de zuidelijke provincies bleven akelig leeg. Niet-ingezetenen die niet meer terecht konden, werden massaal opgevangen door illegale straatdealers. De chaos, woede en verwarring waren zo groot, dat verschillende media de feestelijke stemming onder drugsrunners en straatdealers in Maastricht in beeld brachten.

Het afkalven van de wietpas

Gelukkig schrapte het tweede kabinet Rutte eind 2012 het besloten clubcriterium. Het registratiesysteem had rampzalig uitgepakt en vrijwel niemand ging nog naar de coffeeshop. Het I-criterium bleef formeel wel bestaan. Twee cruciale woorden in het regeerakkoord gaven gemeenten echter ruimte voor ‘lokaal maatwerk’ in de handhaving.

Dit betekende dat gemeenten zelf konden kiezen wat ze met het buitenlanderverbod deden. De meeste gemeenten hadden geen overlast van buitenlandse coffeeshopbezoekers en haalden opgelucht adem. Zij hoefden deze discriminerende regel niet op te leggen aan hun coffeeshops.

Zo begon het groepje gemeenten dat het I-criterium nog handhaafde langzaam te slinken. Grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Groningen hebben het criterium nooit gehandhaafd. Bovendien stopten steden die het wél handhaafden er gaandeweg mee.

Tilburg handhaaft het buitenlanderverbod sinds maart 2018 niet meer actief. Den Bosch stopte er in 2024 zelfs helemaal mee, omdat strikte handhaving zorgde voor dagelijkse conflicten aan de deur. Vlissingen stopte in maart 2023, na een pilot waarbij bleek dat de overlast juist afnam door buitenlanders weer toe te laten.

Waar zijn Belgen welkom in de coffeeshop? ✅

Nu het belangrijkste voor onze Belgische vrienden: waar ben je als buitenlander wél welkom? Het goede nieuws: in de overgrote meerderheid van de Nederlandse coffeeshopgemeenten!

Volgens het meest recente onderzoek van Breuer & Intraval uit 2025 telde Nederland eind 2024 563 coffeeshops, verspreid over 103 gemeenten. Van die gemeenten handhaven er slechts zes het I-criterium actief. Dit zijn de gemeenten waar Belgen niet welkom zijn in de coffeeshop:

Maastricht, Limburg – 14 coffeeshops
De toeristische hoofdstad van Limburg handhaaft het I-criterium al sinds 2012. Bovendien is Maastricht als grensgemeente in het wietexperiment verplicht het criterium te handhaven.

Sittard-Geleen, Limburg – 4 coffeeshops
Ook deze Limburgse gemeente blijft het ingezetenenvereiste handhaven, sinds 2016 weer met hoge prioriteit.

Heerlen, Limburg – maximaal 2 coffeeshops
Heerlen handhaafde het I-criterium niet voordat het wietexperiment startte. Als deelnemende grensgemeente moet Heerlen dit sinds 17 juni 2024 wel doen. Tegelijk verlaagde de gemeente het maximum van drie naar twee coffeeshops (PDF).

Terneuzen, Zeeland – 1 coffeeshop
De enige Zeeuwse gemeente die nog vasthoudt aan het buitenlanderverbod.

Breda, Noord-Brabant – 8 coffeeshops
Breda handhaaft het I-criterium sinds 2012 met hoge prioriteit. Als deelnemer aan het wietexperiment moet de gemeente dit ook blijven doen.

Dordrecht, Zuid-Holland – 5 coffeeshops
Dordrecht handhaaft het I-criterium nog actief.

In totaal gaat het dus om zo’n 34 coffeeshops die toeristen, arbeidsmigranten zonder inschrijving in de Basisregistratie Personen en andere niet-ingezetenen moeten weigeren. Dat is ongeveer 6 procent van het totale aantal coffeeshops in Nederland. 📊

Amsterdam blijft open voor Belgen en toeristen 🎉

Begin 2026 was het even spannend in de hoofdstad. De Amsterdamse PvdA wilde na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 het I-criterium invoeren voor coffeeshops in de binnenstad. Zo hoopte de partij het aantal toeristen in de stad omlaag te krijgen. Een coffeeshopverbod voor buitenlanders in Amsterdam leek daarmee ineens dichtbij.

Dat plan is inmiddels gelukkig van tafel. In het coalitieakkoord van PRO Amsterdam en D66, dat op 3 juni 2026 werd gepresenteerd, staat zwart op wit dat Amsterdam géén toeristenverbod voor coffeeshops invoert. In plaats daarvan gaat de toeristenbelasting flink omhoog. Belgen kunnen dus gewoon terecht in alle mooie coffeeshops van Amsterdam.

En Lelystad?

Lelystad wordt vaak genoemd als gemeente die het I-criterium handhaaft, maar dat klopt niet helemaal. Sinds 9 mei 2024 geldt in Lelystad een herzien coffeeshopbeleid, waarbij het I-criterium niet meer wordt gehandhaafd, “tenzij drugstoerisme de kop op gaat steken”. In de praktijk hebben buitenlanders dus gewoon toegang tot de coffeeshop in Lelystad.

Waarom zo weinig gemeenten het I-criterium handhaven

De reden dat zo weinig gemeenten het I-criterium nog handhaven is simpel: het werkt niet en zorgt voor meer problemen dan het oplost. Gemeenten die het criterium handhaafden, zagen keer op keer dezelfde problemen ontstaan.

Zo nam de illegale straathandel rondom coffeeshops toe, net als de overlast. Bovendien ontstonden er dagelijks conflicten tussen coffeeshoppersoneel en bezoekers. En de illegale markt floreerde, met alle criminaliteit van dien.

Grote steden zoals Amsterdam hebben altijd gewaarschuwd voor deze gevolgen. Oud-burgemeesters Job Cohen en Eberhard van der Laan waren principieel tegen het weren van toeristen. In een brief aan minister Opstelten schreef Van der Laan in november 2010:

“De voorgestelde invoering van een pasjessysteem om toeristen te weren uit de coffeeshop, zal in Amsterdam gevolgen hebben die niet in lijn zijn met de bovenomschreven verworvenheden van het coffeeshopstelsel. Sterker, het verwachte gevolg is dat de overlast in de buurt van de overgebleven coffeeshops toeneemt.”

Wat betekent dit voor Belgen die wiet willen kopen?

Voor Belgen die een bezoekje aan een Nederlandse coffeeshop willen brengen, is het nieuws overwegend positief. In vrijwel heel Nederland ben je welkom! 🌿

Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Groningen, Nijmegen, Arnhem, Eindhoven, Tilburg, Den Bosch, Venlo, Roermond, Haarlem, Leiden, Delft, Zwolle, Enschede, Almere en tientallen andere gemeenten handhaven het I-criterium niet. Belgen zijn er gewoon welkom in de coffeeshops.

Alleen in de zes genoemde gemeenten moet je kunnen aantonen dat je ingezetene van Nederland bent. Dat doe je met een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) en een geldig identiteitsbewijs.

Ben je als Belg toch in deze regio’s en wil je wiet of hasj kopen? Dan zijn er genoeg alternatieven in de buurt waar je wél welkom bent. Vanuit Maastricht kun je bijvoorbeeld naar Valkenburg, en bij Heerlen is Kerkrade dichtbij. Van Breda kun je naar Tilburg of Roosendaal. En vanuit Dordrecht kun je naar Rotterdam of Sliedrecht.

En legale wiet uit het wietexperiment?

Wil je als Belg eens proeven van legaal geteelde Nederlandse wiet? Dat kan! In tien gemeenten loopt het experiment gesloten coffeeshopketen, beter bekend als het wietexperiment. Alle coffeeshops in die gemeenten verkopen sinds april 2025 alleen nog legale wiet van door de overheid erkende telers. Sinds september 2025 geldt dat ook voor hasj.

Breda, Heerlen en Maastricht doen ook mee, maar zijn als grensgemeente verplicht om buitenlanders te weren. In de andere zeven experimentgemeenten mag de burgemeester zelf kiezen, en daar wordt het I-criterium niet gehandhaafd. In de volgende gemeentes kun je als Belg dus gewoon legale wiet kopen:

• Tilburg – voor de meeste Belgen het dichtstbij
• Voorne aan Zee (Hellevoetsluis) – twee coffeeshops
• Nijmegen
• Arnhem
• Almere
• Zaanstad
• Groningen

De toekomst: Tweede Kamer wijst landelijk I-criterium af

In april 2026 probeerde ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker het tij te keren. Samen met Kamerleden Schilder en Diederik van Dijk (SGP) diende ze een motie in die de regering vroeg om “een einde te maken aan wiettoerisme” met een landelijk ingezetenencriterium dat overal effectief gehandhaafd wordt. Dan zouden Belgen in heel Nederland de coffeeshop niet meer in mogen.

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid ontraadde de motie. Handhaving is volgens hem echt aan het lokaal gezag. Op 12 mei 2026 werd de motie vervolgens verworpen. Alleen CDA, DENK, SGP, ChristenUnie, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower en de PVV stemden voor.

De trend is dus duidelijk: steeds meer gemeenten stoppen met handhaving van het I-criterium, en een landelijke invoering heeft geen meerderheid. Het is een kwestie van tijd voordat ook de laatste zes gemeenten inzien dat het buitenlanderverbod meer overlast creëert dan het oplost.

Hopelijk mogen ook deze laatste coffeeshops in de toekomst weer gastvrij zijn voor iedereen van 18 jaar en ouder. Dan zijn ze niet langer verplicht om hun klanten te discrimineren op basis van hun geografische afkomst. 🙏

Tot die tijd geldt: Belgen zijn welkom in de overgrote meerderheid van de Nederlandse coffeeshops. Kom dus gerust een bezoekje brengen aan onze unieke cannabiscultuur, en geniet van de kwaliteit en veiligheid die het Nederlandse gedoogbeleid biedt!