Topstories

(advertentie)

Coffeeshop The Black Sea in Enschede is zijn vergunning definitief kwijt. De rechtbank floot eigenaar Nico Yagci onlangs terug in een hoger beroep, ruim tweeënhalf jaar na een politie-inval bij de buren. Toevallig? Misschien. Maar de sluiting is ook helemaal in lijn met het beleid dat de gemeente toch al had uitgestippeld voor Enschede.

Op 23 juni zette de rechtbank Overijssel er een streep onder: de intrekking van de horecavergunning en gedoogverklaring van Black Sea aan de Stadsgravenstraat blijft staan. Yagci kan de beslissing nog bij de Raad van State aanvechten, maar voorlopig is de coffeeshop na 40 jaar weg uit Enschede.

Burgemeester Roelof Bleker trok de vergunning van Black Sea vorig jaar in na een negatief Bibob-advies. Yagci ging meteen naar de rechter en mocht via een voorlopige voorziening open blijven. Die tijdelijke reddingsboei is nu weg door de uitspraak van de rechter: de rechtbank verklaart zijn beroep tegen de intrekking ongegrond. Yagci heeft nog zes weken om naar de Raad van State te stappen.

Stash bij de buren

De aanleiding voor de aanvankelijke sluiting ligt tweeënhalf jaar in het verleden. Op 11 december 2023 viel de politie twee panden aan de Stadsgravenstraat binnen, meldde 112nederland destijds. Eén ervan was The Black Sea zelf maar daar werd niets gevonden. In het pand ernaast lagen echter tientallen kilo’s wiet en hasj, ruim boven de wettelijke handelsvoorraad van 500 gram.

Opvallend genoeg oordeelde de rechter eerder dat de gemeente onvoldoende had aangetoond dat die voorraad daadwerkelijk van The Black Sea was. Het Bibob-bureau adviseerde echter tóch negatief, en de burgemeester trok de vergunning in. Yagci houdt vol dat de spullen niet van hem waren maar dat geloofde de rechter niet, zo blijkt nu definitief.

Overtreding Woningwet

Het wantrouwen van de rechter had te maken met het verzwijgen van een eerdere overtreding van de Woningwet door de uitbater. Yagci vulde namelijk tweemaal een Bibob-formulier onjuist in, op 24 mei 2022 en op 6 juni 2024. Daarbij verzweeg hij een veroordeling uit 2020 wegens overtreding van de Woningwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, én het feit dat hij in december 2023 als verdachte van een Opiumwet-overtreding was verhoord.

Yagci hield vol dat hij de formulieren per ongeluk verkeerd had ingevuld. Die uitleg accepteerde de rechtbank echter niet want die was onvoldoende onderbouwd, oordeelde de rechter. Ook zijn leeftijd, veertig jaar coffeeshopexploitatie, plus de gevolgen voor zijn personeel wogen niet op tegen wat de rechter noemde: het belang van juiste informatieverstrekking in een Bibob-procedure.

Gemeentebeleid

The Black Sea is de eerste shop in achttien jaar, die niet wordt vervangen in Enschede. Op 2 december 2024 kondigde het college namelijk aan het coffeeshopbeleid aan te scherpen. Sinds 1 januari 2025 geldt daardoor een maximum van acht coffeeshops in plaats van negen, met nog eens een plafond van zeven binnen de binnenring. Vergunningen zijn ook niet langer voor onbepaalde tijd, maar slechts voor vijf jaar – met telkens een nieuwe Bibob-toets, inclusief beoordeling van het ‘levensgedrag’ van de aanvrager.

Het middel om van 10 naar 8 te komen is geen gedwongen sluiting, maar natuurlijk verloop: stopt een coffeeshop, dan wordt de vergunning simpelweg niet opnieuw uitgegeven. Zo verdwijnt Black Sea precies op het juiste moment voor de gemeente – een stuk sneller in ieder geval dan bij normaal verloop te verwachten was.

Waarom een stash onvermijdelijk is

Hoewel Yagci beter eerlijk had kunnen zijn bij zijn Bibob-toetsing, wringt de schoen bij de stash die hem door de gemeente toegeschreven werd. Een coffeeshop mag wettelijk niet meer dan 500 gram handelsvoorraad in huis hebben. Dat is in de praktijk niet vol te houden: in een gemiddelde shop is die voorraad er in een paar uur doorheen, en je koopt niet even snel 500 gram nieuwe voorraad.

Dat erkent de overheid zelf ook. In de gemeenten van het wietexperiment geldt inmiddels een weekvoorraad in plaats van 500 gram, precies omdat het oude maximum onwerkbaar bleek. Coffeeshops moesten meerdere keren per dag bevoorraad worden.

De gemeente Enschede doet alleen niet mee aan dat experiment. Dus daar geldt de knellende 500-gram grens nog wel. En dus is een voorraad ergens buiten de shop voor vrijwel elke coffeeshophouder praktisch een noodzaak. Enkele tientallen kilo’s is daarbij nog een bescheiden hoeveelheid voor een goed lopende wietwinkel, gezien sommige andere voorraden die bij coffeeshops gevonden zijn.

Vergunning altijd half op losse schroeven

Dit hele verhaal laat vooral zien hoe broos het bestaan van een coffeeshophouder is. Om de vijf jaar moet je door een Bibob-toetsing, terwijl je vak je per definitie dwingt tot een overtreding: illegale inkoop van je handelswaar, en een voorraad groter dan de wettelijke 500 gram. Anders kun je halverwege een drukke dag geen klant meer helpen.

Een maximum dat nooit toereikend is, gecombineerd met een integriteitstoets die diezelfde onvermijdelijke overtreding vervolgens kan afstraffen. Daar kan zomaar je levenswerk aan ten onder gaan, zoals Yagci nu ondervindt. Zolang de wet coffeeshophouders dwingt te balanceren op de rand van een overtreding die niemand kan vermijden, staat elke vergunning altijd half op losse schroeven.

Foto’s: Shutterstock