Topstories

(advertentie)

Gouverneur Gavin Newsom pakt groots uit met voortdurende crackdowns op illegale kwekerijen in Californië. In de afgelopen drie maanden werd er 28.660 kilo illegale wiet vernietigd, werden bijna 90.000 planten geruimd en tientallen arrestaties verricht. Ondertussen is het eigen trackingsysteem voor legale wiet ook niet echt koosjer, stelt een ex-directeur die het systeem van binnenuit kent…

28.660 kilo illegale wiet in beslag genomen klinkt als een overwinning voor de staat Californië. Tussen april en juni ruimden de autoriteiten daar inderdaad 63.204 pond illegale cannabis. Omgerekend dus 28.660 kilo, en met een geschatte waarde van 104 miljoen dollar. En dan ook nog: bijna 90.000 wietplanten vernietigd, 17 vuurwapens in beslag genomen en 24 arrestaties verricht.

Record crackdown

Het gaat om het werk van de Unified Cannabis Enforcement Task Force (UCETF), die Newsom in 2022 optuigde om illegale teelt en handel aan te pakken. Sinds de oprichting staat de teller nu op 841.000 pond (zo’n 381.473 kilo) vernietigde illegale wiet, met een totale waarde van meer dan 1,3 miljard dollar, meldt de gouverneur in een persbericht.

De grootste actie van dit kwartaal vond plaats tussen 14 mei en 3 juni in de Central Valley: 26 huiszoekingsbevelen, verspreid over Tulare, Kern en Los Angeles County. Agenten troffen onder meer verboden pesticiden aan op kwekerijen – chemicaliën die volgens het California Department of Fish and Wildlife gevaarlijk zijn voor zowel wilde dieren als consumenten van illegale wiet.

Staat zelf ook niet koosjer met wiet

Om te begrijpen waarom deze crackdowns niet het hele verhaal zijn, en waarom de staat Californië zelf eigenlijk ook illegaal bezig is met wiet, moeten we eerst even uitleggen wat Metrc is. Dat is namelijk de verplichte track-and-trace software waarmee California – en meer dan twintig andere staten – elke legale cannabisplant volgt. Van zaadje tot verkoop, via RFID-tags.

Elke stap in de keten moet erin geregistreerd worden, zodat toezichthouders kunnen zien of een product legaal blijft of ergens stiekem van de radar ‘verdwijnt’.

Het California Department of Cannabis Control (DCC) heeft Metrc exclusief onder contract, tegen een prijs van tot 28,3 miljoen dollar per jaar. Het systeem moet dus precies het gat dichten tussen de legale en illegale markten. Als het werkt zoals bedoeld, zou omleiding van legale wiet naar de zwarte markt eigenlijk niet moeten kunnen.

Burner distributors

En daar wringt de schoen, volgens Marcus Estes – voormalig directeur bij Metrc zelf (dus hij kan het weten). In een klokkenluiderszaak, vorig jaar aangespannen in Oregon, beschuldigde hij zowel Metrc als het DCC ervan onregelmatigheden in de data willens en wetens te negeren. Via zogeheten ‘burner distributors’ zou legale wiet stelselmatig zijn weggesluisd naar de illegale markt en zelfs over staatsgrenzen. Terwijl de staat gewoon belasting bleef innen over deze weggesluisde wiet.

Belangrijk om hierbij te zeggen: dit is een aanklacht, nog geen bewezen feit. De Oregon-zaak werd in juni 2025 afgewezen, niet omdat een rechter de inhoud beoordeelde, maar omdat de claims overlapten met een aparte rechtszaak die Metrc zelf tegen Estes had lopen in Florida. Metrc noemt de beschuldigingen ongegrond en wijt ze aan een ontslagen werknemer met een wraakgevoel.

Catalyst Cannabis vs. California

Toch is Estes geen stem die je zomaar wegwuift. Hij zat zelf aan de knoppen van het systeem waar hij nu over klaagt – dat geeft zijn woorden meer gewicht dan een willekeurige tip. Wat daarnaast wél al vaststaat, komt uit een andere, verwante zaak. Cannabisketen Catalyst Cannabis klaagt het DCC en Metrc namelijk al jaren aan over diezelfde diversion-praktijken.

In december 2025 oordeelde rechter Lee Gabriel in Orange County dat DCC’s gebruik van Metrc niet aan de wettelijke eisen voldoet: het systeem signaleert onregelmatigheden niet zoals wettelijk verplicht is. Een status conference in februari 2026 moest duidelijk maken hoe dat hersteld wordt – tot dusver zonder aangekondigde aanpassingen aan het contract.

En dus staat er nu een gerechtelijke uitspraak dat het toezichtsysteem niet doet wat het wettelijk moet doen, naast een nog onbewezen maar niet mals klinkende beschuldiging van iemand die het systeem zelf runde. Wat dat precies betekent voor al die in beslag genomen wiet uit het persbericht van Newsom? Hoeveel daarvan puur illegaal was, en hoeveel misschien via een lek in het eigen systeem op straat belandde, dat weten we niet.