(advertentie)
(advertentie)
(advertentie)

Wie zelf wiet kweekt weet waarschijnlijk wel dat een hoge luchtvochtigheid tijdens de bloeifase niet optimaal is, maar dat het zó veel uitmaakt? Een recent wetenschappelijk onderzoek laat namelijk verbijsterende resultaten zien: bij een te hoge luchtvochtigheid daalde het oogstgewicht (aan toppen alleen) met maar liefst 71%!

Een hoge luchtvochtigheid maakt blijkbaar ook meer kapot dan je lief is. De bloeifase vertraagt er namelijk door, en de cannabinoïden-concentraties kelderden ook nog dramatisch. Reden genoeg dus om eens goed te kijken naar wat er precies gebeurt als je kweekruimte te vochtig wordt.

71% minder wiet!

Onderzoekers van Colorado State University bestudeerden een CBD-rijke cannabissoort onder twee extreme luchtvochtigheidsniveaus: een lage luchtvochtigheid (RV) van 37 tot 58%, en een extreem hoge RV van 78 tot 98%. De resultaten waren dramatischer dan je zou denken.

Bij de hoge luchtvochtigheid daalde de biomassa van de toppen van 33,8 gram per plant naar slechts 9,9 gram per plant. Dat is een reductie van wel 71%. De totale droge biomassa van de onderzochte planten bij elkaar, ging zelfs met 75%(!) omlaag.

Maar het werd nóg erger: de cannabinoïden-concentraties vielen ook compleet weg. De opbrengst bevatte 4,9 keer minder CBD-A, 3,2 keer zo weinig CBD, en maar liefst 13 keer minder CBC-A! De totale CBD-concentratie zakte van 2,8% naar slechts 0,61%.

En alsof dat nog niet erg genoeg was: de bloeifase startte ook nog eens drie weken later bij de planten in de hoge luchtvochtigheid.

💧 Belangrijk om te weten! – Deze studie gebruikte bewust extreme omstandigheden (78-98% RV) om het effect goed te kunnen meten. In normale kweekruimtes zie je zelden zulke hoge waarden, maar het laat wel zien hoe belangrijk een goede klimaatbeheersing is.

Foto: Shutterstock

Het onderzoek

Dit experiment werd uitgevoerd onder gecontroleerde omstandigheden in groeikasten. Twintig gekloonde planten (dus genetisch 100% gelijk) van een CBD-dominante soort (Cherry Berry) werden verdeeld over twee groepen met elk tien planten.

De planten kregen 8 weken groeifase en 6-7 weken bloei, met identieke lichtcondities (400-800 μmol/m²/s) en voedingsschema’s. Het enige verschil was de luchtvochtigheid aan de bovenkant van de planten, waar de toppen groeien.

Elke week werden groeiparameters gemeten: lengte, het aantal nodes, stamdikte en de internodale afstand (ruimte/lengte tussen twee internodes). Na de oogst analyseerden de onderzoekers 14 verschillende cannabinoïden via HPLC tests, en wogen ze alle plantendelen afzonderlijk.

De toppen tijdens de 14e en 15e week bij lage RV links (A), en hoge RV rechts (B), en het verschil in hoogte tussen de lage, en hoge luchtvochtigheid (C).

VPD-waardes liegen niet

De onderzoekers ontdekten dat bij de hoge luchtvochtigheid, de VPD-waarde (Vapor Pressure Deficit) dramatisch te laag was: slechts 0,25 tot 0,62 kPa tijdens de bloei, terwijl het optimale bereik voor cannabis 1,0-1,5 kPa was (die hangt sterk samen met de temperatuur).

Deze te lage VPD leidde tot verschillende problemen. De planten konden nauwelijks meer transpireren, waardoor de opname van voedingsstoffen via de wortels stagneerde. Daarnaast ontstond er guttatie – waterdruppels op de bladeren – wat leidde tot bladrot en vroegtijdige veroudering van vooral de onderste bladeren.

🌡️ Wat is VPD eigenlijk? – VPD staat voor Vapor Pressure Deficit en is de drijvende kracht achter transpiratie. Het geeft het verschil aan tussen hoeveel vocht de lucht kán bevatten bij een bepaalde temperatuur, en hoeveel vocht er daadwerkelijk in de lucht zit. Een goede VPD-waarde zorgt ervoor dat planten vocht verdampen via hun bladeren, waardoor ze voedingsstoffen opnemen en de fotosynthese optimaal verloopt. Lees hier meer over de VPD-waarde, en hoe je dat als thuiskweker kunt gebruiken om de juiste temperatuur en luchtvochtigheid in je kweekruimte te verzorgen.

Een VPD-kaart voor cannabis. De groene vakken geven een acceptabele VPD-waarde aan.

De conclusies van de onderzoekers

De wetenschappers concluderen glashelder dat een verhoogde luchtvochtigheid buiten de optimale VPD-waardes, dramatische gevolgen heeft voor cannabisplanten. Het vertraagt niet alleen de bloei met weken, maar reduceert ook drastisch de biomassa en productie van cannabinoïden.

Interessant is dat niet alleen de hoeveelheid wiet afnam, maar dat ook de kwaliteit hard achteruit ging. De plant maakte minder en kleinere vertakkingen, de stam bleef dunner, en de internodale afstand werd juist groter. De planten werden iel en lang.

De onderzoekers benadrukken dat dit onderzoek aantoont hoe cruciaal het is om luchtvochtigheid, temperatuur én VPD, samen te controleren, tijdens alle groeifases van cannabis.

Waarom luchtvochtigheid zo belangrijk is

De luchtvochtigheid beïnvloedt vrijwel alle fysiologische processen in een wietplant. Het reguleert de transpiratie (verdamping via bladeren), bepaalt de voedingsopname, en heeft directe invloed op de fotosynthese efficiëntie.

Te droge lucht zorgt ervoor dat planten hun huidmondjes (stomata) sluiten, om uitdroging te voorkomen. Hierdoor kunnen ze geen CO2 meer opnemen en stopt de groei. Te vochtige lucht heeft het omgekeerde effect: de huidmondjes staan open maar planten transpireren nauwelijks meer, waardoor de natuurlijke ‘pomp’ (osmose) die water en voedingsstoffen vanuit de wortels omhoog trekt, wegvalt.

Bovendien creëert een te hoge luchtvochtigheid het perfecte klimaat voor schimmels zoals meeldauw en toprot. Vooral tijdens de bloei wanneer de toppen dicht en compact worden.

De juiste luchtvochtigheid per fase

Verschillende levensfases van wietplanten vragen om verschillende luchtvochtigheidsniveaus. Hier zijn de richtlijnen voor optimale resultaten:

Stekken die moeten wortelen: 70-85% RV. Jonge stekjes hebben nog geen wortels om water op te nemen, dus moeten ze via hun bladeren niet te veel vocht verliezen. Een hoge luchtvochtigheid voorkomt uitdroging.

Zaailingen en jonge planten: 65-75% RV. Als de wortels zich ontwikkelen mag de luchtvochtigheid geleidelijk omlaag, maar jonge plantjes hebben nog steeds een relatief vochtige omgeving nodig.

Groeifase: 40-70% RV. Groeiende planten gedijen het beste bij een gematigde luchtvochtigheid. Aan de bovenkant van dit bereik (60-70%) maken planten grotere bladeren aan en groeien ze sneller.

Vroege bloeifase: 40-60% RV. Als de bloei begint moet de luchtvochtigheid geleidelijk omlaag, om schimmelproblemen te voorkomen naarmate de toppen dichter worden.

Late bloeifase: 30-45% RV. In de laatste weken van de bloei mag de luchtvochtigheid nog verder zakken. Dit vermindert niet alleen het risico op toprot, maar stimuleert ook de productie van trichomen en hars.

Drogen van geoogste wiet: 50-60% RV bij 15-21°C. Een gecontroleerde droogfase is cruciaal voor het behoud van terpenen en cannabinoïden. Te snel drogen (te droge lucht) geeft harde, droge wiet met minder smaak.

🌡️ Temperatuur en luchtvochtigheid gaan hand in hand – Warme lucht kan meer vocht vasthouden dan koude lucht. Daarom moet je altijd naar de combinatie van temperatuur én luchtvochtigheid kijken. Een goede dimbare afzuiger met een ingebouwde fancontroller die automatisch reageert op temperatuurveranderingen, is eigenlijk onmisbaar voor serieus kweken.

Een afzuiger met ingebouwde fancontroller.

Tips voor klimaatbeheersing

De luchtvochtigheid en temperatuur in je kweekruimte onder controle houden, vraagt om de juiste apparatuur en aanpak. Een degelijke thermo- en hygrometer is het eerste wat je nodig hebt: meten is weten!

Een dimbare afzuiger is misschien wel je belangrijkste wapen. Door harder af te zuigen verlaag je zowel de temperatuur als de luchtvochtigheid. Door te dimmen laat je het juist wat warmer en vochtiger worden. Nog beter is een afzuiger met ingebouwde fancontroller zoals op de afbeelding in het kader hierboven. Zo’n afzuiger past automatisch het toerental aan, op basis van de temperatuur.

Let ook op waar je de lucht vandaan haalt. In de winter kun je de aangezogen lucht voorverwarmen door deze bovenin de tent bij de lamp te laten binnenkomen. In de zomer zuig je juist onderin aan, voor koelere lucht, of trek je direct lucht van buiten via een raam. Vergeet dan niet om een goed HEPA-filter op de lucht inlaat aan te sluiten!

Is het te vochtig? Zet je afzuiger harder, plaats een luchtontvochtiger, of isoleer je kweekruimte beter. Is het juist te droog? Zet een bak water in de kweekruimte, gebruik een luchtbevochtiger, of dim je afzuiger.

Vergeet ook de luchtcirculatie niet. Een paar goed geplaatste ventilatoren zorgen voor een gelijkmatige verdeling van temperatuur en luchtvochtigheid, en voorkomen microklimaten tussen de bladeren waar schimmels goed gedijen.

Het verschil tussen succes en teleurstelling

Dit onderzoek toont glashelder aan dat klimaatbeheersing geen bijzaak is maar een hoofdzaak. Een verschil van enkele tientallen procenten in luchtvochtigheid kan het verschil betekenen tussen een gezonde oogst, of een teleurstellende, met ook nog eens veel lagere THC- of CBD-gehaltes.

De onderzoekers gebruikten weliswaar extreme omstandigheden om het effect goed zichtbaar te maken, maar de boodschap is duidelijk: houd je luchtvochtigheid (en daarmee je VPD) binnen de aanbevolen waardes voor elke groeifase. Investeer in goede meet- en regelapparatuur, want die investering verdien je gegarandeerd terug in de vorm van een betere oogst.

En mocht je het ooit vergeten: onthoud dat 71% minder oogst geen grap is! Dat is het verschil tussen een volle en een vrijwel lege voorraadpot.