Topstories

(advertentie)

In Nederland zijn we nog maar net begonnen aan het wietexperiment, maar in de Zwitserse stad Bazel hebben ze er al drie jaar wietproef opzitten. In een tussentijdse evaluatie oordelen de autoriteiten heel positief over de gereguleerde verkoop van gecontroleerde cannabisproducten aan volwassen consumenten.

Met ‘Weed Care’ heeft Zwitserland een Europese primeur

De ‘Weed Care’ studie in Bazel – een Zwitserse stad aan de rivier de Rijn, met inclusief voorsteden zo’n 830.000 inwoners – is een baanbrekend, meerjarig wetenschappelijk onderzoek dat begin 2023 van start ging. Doel is het onderzoeken van de effecten van regulering van de verkoop van cannabis voor recreatief gebruik.

Het is het eerste project in zijn soort in Europa dat de impact van de legalisering van funwiet voor volwassenen bestudeert. Zo’n beetje hetzelfde idee als ons Nederlandse wietexperiment dus. En de autoriteiten in Bazel oordelen positief over de effecten van hun wietproef, zo maakten ze afgelopen week bekend in een tussentijdse beoordeling.

Minder problematisch gebruik en minder joints met tabak

Het ‘Weed Care’-onderzoek, een pilotproject voor de gecontroleerde distributie van cannabisproducten in het kanton Basel-Stadt, ging van start op 30 januari 2023 met 378 deelnemers. Die kunnen maximaal 5 gram per keer kopen in een apotheek, waarbij er door de overheid een maximum THC-gehalte van 20% is verordend.

De resultaten na drie jaar tonen aan dat een op gezondheid gericht reguleringsmodel de risico’s voor bestaande cannabisgebruikers kan verminderen zónder het gebruik te verhogen.

Enkele conclusies na 3 jaar wietproef op zijn Zwitsers op een rijtje:

• Gedurende de driejarige onderzoeksperiode rapporteerden deelnemers een afname van problematisch cannabisgebruik.
• Het gebruik van joints met tabak nam in de loop van de drie jaar significant af.
• De maandelijkse aankoophoeveelheid per persoon bleef gedurende de drie jaar van het onderzoek stabiel.
• Een derde van de verkochte producten had nog steeds een THC-gehalte van minder dan 13 procent.
• De minder risicovolle, niet-rookbare producten – cannabisolie, vapes en sprays – die in het najaar van 2025 werden geïntroduceerd, trokken snel de aandacht en waren tussen september 2025 en februari 2026 goed voor ongeveer 18 procent van de totale maandelijkse aankoophoeveelheid.

Verbeterde geestelijke gezondheid

“Het onderzoek blijft positieve ontwikkelingen op het gebied van geestelijke gezondheid aantonen”, meldt het stadsbestuur. Gedurende de driejarige onderzoeksperiode namen depressieve symptomen, angstklachten en psychose-achtige symptomen af. Ook het alcoholgebruik en het gebruik van andere psychoactieve stoffen daalden.

“Belangrijke factoren voor de positieve effecten lijken de eliminatie van illegaliteit en de korte consulten in apotheken te zijn, die bijdragen aan de destigmatisering van gebruik. Daarnaast maken veilige, gelabelde producten en minder risicovolle productvormen gecontroleerd gebruik mogelijk”, zegt onderzoeksleider Marc Walter.

Grote belangstelling voor veilige en gereguleerde producten

Na drie jaar nemen nog steeds 265 mensen actief deel aan het onderzoek, wat neerkomt op ongeveer 70 procent van de oorspronkelijke deelnemers.

In totaal werd er in de eerste drie jaar van het onderzoek bijna 113 kilo cannabisbloemen en hasj verkocht, evenals ongeveer 21 deciliter aan vapes, olie en spray.

Na de introductie van de nieuwe producten steeg de tevredenheid over het productassortiment van 53 naar 64 procent van de deelnemers. 75 procent van de deelnemers was tevreden over de productkwaliteit.

Verdere inzichten voor toekomstig cannabisbeleid

Met de verlenging van het onderzoek tot januari 2027 is, naast de introductie van nieuwe, minder risicovolle productvormen, ook de mogelijkheid gecreëerd om producten die op de zwarte markt zijn verkregen te laten testen op drugs. Tot nu toe zijn er echter slechts vier monsters voor drugstesten aangeboden.

Regine Steinauer, hoofd van de afdeling Verslavingszorg van de gezondheidsdienst Basel-Stadt, zegt:

“De positieve tussentijdse resultaten na drie jaar tonen duidelijk de noodzaak aan van wettelijk vastgelegde cannabisregulering, zelfs na de afronding van de wetenschappelijke pilotstudies.”

Hoe nu verder met wiet in de Alpen?

Na afronding van het gezamenlijke onderzoek van de gezondheidsdienst Basel-Stadt, de universitaire psychiatrische klinieken, de psychiatrische dienst van Aargau en de Universiteit van Basel, zal in 2027 een eindrapport worden gepubliceerd.

“Samen met de resultaten van andere pilotprojecten in Zwitserland zullen de wetenschappelijke bevindingen een solide basis vormen voor de discussie over een toekomstig verantwoord cannabisbeleid”, besluiten de autoriteiten van Bazel.

Meer (officiële) informatie over de Zwitserse wietproef vind je HIER