Topstories

(advertentie)

Verrassend nieuws uit Italië. Het Constitutioneel Hof, dat wetten aan de Italiaanse grondwet toetst, heeft geoordeeld dat de zeer strenge wet tegen drugsgebruik in het verkeer te ver gaat. Dat is goed nieuws, maar er zit wel een adder onder het gras. En hoe zit het in Nederland eigenlijk, wat zijn de plannen van het nieuwe kabinet?

Elk restje drugs is genoeg om gestraft te worden

De Italiaanse krant La Repubblica bracht het nieuws vorige week onder de kop: Rijden onder invloed van drugs: Constitutioneel Hof: “Alleen wie een gevaar voor de veiligheid vormt, is strafbaar.”

De radicaal-rechtse regering van Giorgia Meloni scherpte artikel 187  van de verkeerswet in 2024 aan. In de wet stond dat je onder invloed van drugs moest zijn om bestraft te kunnen worden, letterlijk “in een staat van psychofysische verandering na inname”.

In het aangescherpte artikel bleven alleen de woorden “na inname” staan, de rest werd geschrapt. Sindsdien was elk minuscuul restje van drugs in je bloed genoeg om te worden gestraft. Vooral voor cannabisconsumenten was deze wijziging desastreus: wiet is tot drie weken na gebruik aantoonbaar in je bloed!

Geen grenswaardes voor drugs in Italië

De Italiaanse wet kent geen grenswaarde: bij elke hoeveelheid ben je de spreekwoordelijke lul. Ook al was je bij de controle broodnuchter. Onredelijk en disproportioneel, vinden drie rechters, de Unie van Italiaanse strafkamers en de vereniging van hoogleraren strafrecht. Zij stapten naar het Constitutioneel Hof.

Het Hof oordeelde op 29 januari dat de nieuwe formulering van artikel 187 niet ongrondwettelijk is, “mits deze zo wordt geïnterpreteerd dat alleen degene kan worden gestraft die is gaan rijden onder omstandigheden die een gevaar vormen voor de veiligheid van het wegverkeer”.

Typisch Italiaans

Een mooie uitspraak, maar het is niet zo dat cannabisconsumenten in Italië geen risico meer lopen als ze aan het verkeer deelnemen. In een typisch Italiaans, ellenlange zin stelt het Hof dat het noodzakelijk is om vast te stellen dat er:

“hoeveelheden verdovende middelen in de lichaamsvloeistoffen van de bestuurder aanwezig zijn” die “gezien de kwaliteit en kwantiteit (…) op basis van de huidige wetenschappelijke kennis over het algemeen geschikt zijn om bij een gemiddelde gebruiker een verandering van de psychofysische toestand en daarmee van de normale controle over het voertuig teweeg te brengen”.

Geen wetenschappelijke overeenstemming

Bent u daar nog? Het komt er op neer dat de overheid grenswaarden moet gebruiken, zoals bij alcohol. Probleem is alleen dat er geen wetenschappelijke overeenstemming bestaat over hoe lang na gebruik van cannabis – of bij welke hoeveelheid reststoffen – de rijvaardigheid negatief wordt beïnvloed.

In Nederland hanteert de politie een grenswaarde van 3,0 microgram THC per liter bloed. Als er een tweede drug – inclusief alcohol – wordt gemeten, zakt de grenswaarde naar 1,0 microgram THC per liter bloed. Ook hier kun je gestraft worden, terwijl je niet (meer) onder invloed was. Wil je daar meer over weten, check de VOC website Cannabis en Verkeer.

Cannabis en verkeer in Nederland

De VOC-werkgroep Cannabis en Verkeer vraagt al jaren aandacht voor de onrechtvaardigheid van de regelgeving. En met succes. Zowel de media als het CBR, de instantie die rijbewijzen uitgeeft, hebben steeds meer oog voor deze problematiek.

Het nieuwe coalitieakkoord bevat een tegenstrijdige boodschap over dit onderwerp:

‘We voeren een zero-tolerancebeleid voor alcohol- en drugsgebruik in het verkeer. We gaan strenger handhaven, zwaarder straffen, voeren het alcoholslot in en scherpen het puntenrijbewijs aan. Zodra er nieuwe gevalideerde drugstesten zijn passen we die zo snel mogelijk toe bij verkeerscontroles.’

Alles en iedereen aan de 0.0?

De laatste zin is intrigerend en lijkt een erkenning dat de drugstesten die de politie nu gebruikt niet deugen. Wat de eerste zin betekent is onduidelijk. Gaan alle grenswaarden, ook die voor alcohol, naar 0,0, letterlijk zero? Of is dit gewoon rechtse spierballentaal om de VVD te paaien?

Later dit jaar hoopt het VOC samen met Encod een hoorzitting in het Europees Parlement in Brussel te organiseren over cannabis en verkeer, de onrechtvaardige regelgeving en mogelijke alternatieven. De kop uit La Repubblica lijkt me een goede leidraad: Alleen wie een gevaar voor de veiligheid vormt, is strafbaar.

[Beeld: Shutterstock]