Topstories

(advertentie)

Halverwege de maand maart komt elk jaar de Commission on Narcotic Drugs (CND) van de Verenigde Naties in Wenen bijeen. Het enorme Vienna International Center is dan een week lang het hoofdkwartier van de wereldwijde War on Drugs. Ik was er voor de vierde keer bij, deze keer met een bijzondere missie.

50 jaar gedoogbeleid onder de aandacht van de VN

Zoals ik in een eerdere column schreef hebben de stichting VOC en de Europese organisatie voor beter drugsbeleid ENCOD een tentoonstelling ontwikkeld die dit jaar door Europa reist. Aanleiding is vijftig jaar gedoogbeleid in Nederland en vijftig jaar sinds het ‘Appel du 18 Joint’, een oproep voor decriminalisering van een groep prominente Fransen.

Er was geen betere plek denkbaar om de tentoonstelling in première te laten gaan dan in het hol van de leeuw, de CND in Wenen. Eigenlijk stonden we bij de ingang van het hol, tussen de metro uitgang en de trap die alle gedelegeerden en andere CND bezoekers gebruiken. Dat waren er dit jaar 2.200, uit meer dan 120 landen.

Duizenden delegatieleden zien als eerste een… wietplant

De in Nederland gemaakte onderdelen van de tentoonstelling – de presentatiewand en de vitrine en het drukwerk – waren naar het woonhuis van ENCOD coördinator Gaby Kozar gestuurd, zo’n vijftig kilometer van Wenen. In de CND week logeerde een deel van de ENCOD delegatie in een aantal appartementen in hetzelfde gebouw.

Van daaruit vervoerden we volledige tentoonstelling op 12 maart per metro naar het Vienna International Center. Het weer was uitstekend; een strakblauwe hemel en zo’n zeventien graden. Het opbouwen van de expositie, na weken van planning en voorbereiding, verliep verrassend vlot.

De diplomaten, gedelegeerden en andere CND deelnemers kwamen in golven uit de metro, waar ze door drie tot vier activisten werden opgevangen, gewapend met boekjes van de tentoonstelling. We hebben er meer dan vijfhonderd uitgedeeld. De cannabisplant in de vogelkooi is tientallen keren gefotografeerd.

Via tolk praten met China over cannabis

Een hoogtepunt was het tien minuten durende gesprek dat ik met de Chinese gedelegeerde en zijn tolk had, over de verschillen tussen Nederland en Frankrijk qua cannabis. Dat Frankrijk het strengste cannabisbeleid heeft én het hoogste cannabisgebruik verwarde hem.

Dát is de Frans/Nederlandse paradox, zei ik, verwijzend naar de naam van de expo.

In de expo zijn foto’s te zien van de eerste grote actie van activisten bij de CND, in 2003. Ik was er destijds ook bij en herinner me hoe streng de politie was; de activisten mochten letterlijk geen stap op de grond van het VN complex zetten.

Toen Has Cornelissen, oprichter van Legalize! en CND veteraan, de foto’s uit 2003 in Wenen zag, zei hij: ‘De helft van die mensen is dood, de andere helft zit binnen.’ Want dat is in elk geval veranderd sinds 2003: de activisten mogen niet alleen het gebouw in, ze mogen ook side events organiseren in de vele zalen en zaaltjes.

Huilende mensen bij side event over CBD cannabis

Bij een van die side events, over CBD-rijke medicinale cannabis, vertelde Forrest Hurd over zijn zoon Silas, die een zeldzame vorm van epilepsie heeft. Hurd is lid van de Veterans Action Council, die de bijeenkomst organiseerde, met steun van onder meer MAPS (Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies) en ENCOD.

Hurd liet beelden zien van zijn zoon, die tot wel 2.000 epileptische aanvallen per jaar had, totdat hij cannabis ging gebruiken. Harlequin om precies te zien, een CBD-rijke cultivar die de Californische kweker Wade Laughter heeft ontwikkeld. Laughter overleed op 4 juni 2025, op 72-jarige leeftijd.

Het side event was bedacht als eerbetoon aan deze buitengewone man, vertelde Etienne Fontan van de Veterans Action Council aan het slot van de emotionele bijeenkomst.

Ik denk niet dat ik ooit zoveel mensen heb zien huilen bij een CND side event. De beelden van het effect dat cannabis kan hebben op zwaar zieke kinderen kwamen bij iedereen binnen. Net als het besef dat zoveel mensen, jong en oud, geen of slechte toegang hebben tot dit medicijn.

Mededogen

Ook de woorden van kweker Wade Laughter, uit een video van kort voor zijn dood, maakten veel indruk:

‘Ik heb veel nagedacht over wat mededogen eigenlijk is. En ik denk dat mededogen een werkwoord is, een actiewoord. Je kunt empathie voelen voor de situatie van een ander, en dat is iets prachtigs. Dat is hoe ons hart groeit, hoe ons begrip groeit van wie we zijn en waar we staan in de wereld. Maar mededogen komt om de hoek kijken als je iets doet aan het lijden van een ander. Ja, mededogen is een werkwoord.’

Het side event over CBD-rijke cannabis is HIER terug te zien (eerste 15 minuten zonder geluid, daarna met). De website bij de tentoonstelling ‘1976-2026 – The French/Dutch Paradox in the Global Drug War’ vind je HIER.